ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΑ ΤΖΟΥΜΕΡΚΑ

http://www.diafragma.gr/hellas/tzoumerka/tzoumerka011.jpgΤα Τζουμέρκα, ολόλευκα τούς περισσότερους μήνες του χρόνου, με το έντονο ανάγλυφο και τα εντυπωσιακά τοπία, αλλά και η ξεχωριστή φύση - που έχει συντελέσει σε τούτο το κομμάτι γης το δικό της θαύμα - καλούν τον επισκέπτη να εξερευνήσει και να γνωρίσει κάθε γωνιά αυτού του τόπου.

Η αρμονική συνύπαρξη του δομημένου με το φυσικό περιβάλλον κάνει την περιοχή των Τζουμέρκων να έχει μια εντελώς δική της προσωπικότητα. Αυτή η αρμονία σε συνδυασμό με την γνώση της ιστορίας του τόπου, μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για τον επισκέπτη.
http://www.diafragma.gr/hellas/tzoumerka/tzoumerka248.jpg
Έτσι μια περιήγηση με αυτοκίνητο ή μια οδοιπορική περιπλάνηση στους οικισμούς ή στα πλούσια δάση και στα παραποτάμια οικοσυστήματα σίγουρα θα αφήσει, σε όποιον θέλει να περιπλανηθεί στην περιοχή, μια γεύση ξεχωριστή και μοναδική.

Στα Τζουμέρκα τα βουνά είναι για δυνατά πόδια. Οι διαδρομές τους δεν είναι περίπατοι αλλά η ομοφιά των τοπίων τους είναι άφθαστη. Αποκομμένα από τον κόσμο και τις συχνές επισκέψεις, περικυκλωμένα από τις πανύψηλες και απότομες κορφές της Νότιας Πίνδου, είναι ένας τόπος που σε προκαλεί να τον περπατήσεις και να τον γνωρίσεις. Μην χάσετε την ευκαιρία.

ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΗ ΘΕΣΗ
http://www.diafragma.gr/hellas/tzoumerka/tzoumerka227.jpgΤα Τζουμέρκα είναι μία παρατεταμένη κορυφογραμμή με γενική κατεύθυνση από τα Β προς τα Ν. Δυσπρόσιτα και με σκληρό ανάγλυφο έχουν αρκετές κορυφές πάνω από τα 2.000μ. σχηματίζοντας ένα απροσπέλαστο τείχος ανάμεσα στον Άραχθο (στα Δυτικά) και τον Αχελώο στα Νότιο-Ανατολικά. Η περιοχή των Τζουμέρκων εκτείνεται στους δύο Νομούς Ιωαννίνων και Άρτας.
Το τμήμα του Νομού Ιωαννίνων ορίζεται βόρεια και δυτικά από τόν ποταμό Άραχθο, νότια από το Νομό Άρτας και ανατολικά από το Νομό Τρικάλων. Περιλαμβάνει το Δήμο Πραμάντων με έδρα τα Πράμαντα, το Δήμο Τζουμέρκων με έδρα τούς Χουλιαράδες, και τις Κοινότητες Καλαρρυτών, Ματσουκίου και Συρράκου.
http://www.diafragma.gr/hellas/tzoumerka/tzoumerka094.jpg 
Το οικονομικό χαρακτηριστικό της περιοχής είναι η κυρίαρχη θέση που κατέχει η κτηνοτροφία, και η περιορισμένη συμμετοχή των άλλων κλάδων και τομέων λόγω της μεγάλης πληθυσμιακής συρρίκνωσης.
Μαζί με τα Κατσανοχώρια στα δυτικά του Αράχθου, συνολικά 23 χωριά, καταλαμβάνουν έκταση 362 τετραγωνικών χιλιομέτρων και έχουν πληθυσμό 7.059 κατοίκους (συμφωνά με την απογραφή του 2001).
Αναλυτικά τα χωριά είναι η Αετοράχη, το Αμπελοχώρι, ο Βαπτιστής, το Ελληνικό, οι Καλαρρύτες, το Καλέντζι, ο Κέδρος, η Κορίτιανη, το Μιχαλίτσι, το Μονολίθι, το Παλαιοχώρι Συρράκου, το Πειροβούνι, τα Πηγάδια, τα Πλαίσια Μαλακασίου, το Ματσούκι, η Πλατανούσα, τα Ποτιστικά, τα Πράμαντα, το Προσήλιο, οι Ραφταναίοι, το Συρράκο, το Φορτόσι και οι Χουλιαράδες.

ΓΕΩΜΟΡΦΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑ
  
Η περιοχή του Αράχθου δομείται από γεωλογικούς σχηματισμούς που ανήκουν σε δυο διαφορετικές γεωτεκτονικές Ζώνες: τη Ζώνη της Πίνδου (ανατολικό τμήμα) και την Ιόνιο Ζώνη (κεντρικό-δυτικό τμήμα). Οι όχθες του Αράχθου προσφέρουν ένα "πανόραμα" της δομής της Ιονίου Ζώνης από το χωριό Κέδρος (Δήμος Τζουμέρκων), βόρεια της περιοχής μελέτης, μέχρι το Καλέντζι (Δήμος Κατσανοχωρίων).
http://3.bp.blogspot.com/_w9bsHNqP_9k/RoyYbQx7AiI/AAAAAAAAAAo/FTTRi2DI9Zo/s1600/%CE%A4%CE%B6%CE%BF%CF%85%CE%BC%CE%AD%CF%81%CE%BA%CE%B1%2B%CE%B1%CF%80%CF%8C%2B%CE%9C%CE%BF%CE%BD%CE%BF%CE%BB%CE%AF%CE%B8%CE%B9%2B1.jpg
Το κλίμα της περιοχής χαρακτηρίζεται ως μεταβατικό από μεσογειακό σε εύκρατο, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά του μεσογειακού τύπου, περισσότερο στα χαμηλά υψόμετρα και λιγότερο στις ορεινές περιοχές. Χαρακτηρίζεται από ψυχρό έως δριμύ χειμώνα, πλούσιο σε βροχές, και από ζεστό καλοκαίρι με αρκετές τοπικές βροχές.

ΦΥΣΗ ΤΗΣ ΠΕΡΙΟΧΗΣ

Η ποικιλομορφία του κλίματος της περιοχής, σε συνδυασμό με τις μεγάλες υψομετρικές διαφορές και την έντονη εναλλαγή της γεωμορφολογίας και του ανάγλυφου ευνοούν την ανάπτυξη αξιόλογης, πλούσιας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σπάνιας χλωρίδας και πανίδας.
Μεγάλες εκτάσεις με ποώδη και θαμνώδη βλάστηση που έχουν δεχθεί τnv επίδραση της βόσκησης, τα αποκαλούμενα "στεπόμορφα λιβάδια", παρουσιάζουν μεγάλη αντιπροσωπευτικότητα ως προς την ορνιθοπανίδα. Ακόμη πολλά ενδημικά, σπάνια και απειλούμενα είδη ορνιθο-πανίδας φιλοξενούνται στις βραχόφιλες φυτοκοινωνίες.
http://2.bp.blogspot.com/_w9bsHNqP_9k/RofXdQx7AhI/AAAAAAAAAAg/TsrBbMlkxp0/s1600/P1140010.JPGΤέτοιες φυτικές διαπλάσεις μπορούμε να συναντήσουμε στις απόκρημνες πλαγιές της χαράδρας του Αράχθου.
Τα δάση δημιουργούν τοπία εξαιρετικής ομορφιάς με την εναλλαγή των χρωμάτων που παρουσιάζουν κατά το Φθινόπωρο. Χαρακτηριστικά είδη αυτών των δασών είναι η κουμαριά, η δάφνη, ο φράξος, η κουτσουπιά, η κοκορεβιθιά και οι βελανιδιές.
Η φυσιογνωμία των παρόχθιων οικοσυστημάτων χαρακτηρίζεται από ένα μωσαϊκό ειδών που συντίθεται κυρίως από ιτιές, σκλήθρα, πλατάνια κ.ά., και δημιουργεί, σε πολλά σημεία, περιοχές ιδιαίτερης αισθητικής ομορφιάς και περιβαλλοντικής σπουδαιότητας.
Η πανίδα της περιοχής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς φιλοξενεί σπάνια και προστατευόμενα είδη ασπόνδυλων και σπονδυλωτών ζώων. Η ποικιλία αυτή, σε συνδυασμό με την παρουσία αρκετών σπάνιων ειδών πουλιών, είχε ως αποτέλεσμα την ένταξη τμημάτων της ευρύτερης περιοχής στο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Οι πολλοί και σημαντικοί τύποι ενδιατημάτων φιλοξενούν πλούσια ορνιθοπανίδα.
Οι βλάχικες καταβολές δεν είναι αποκλειστικό «προνόμιο» των Γρεβενών και των Τρικάλων. Βλέπετε, οι λεγόμενες βλαχόστρατες περνούσαν και από τις παρυφές των Τζουμέρκων, εξ ου άλλωστε και η ονομασία τους – τζουμ σημαίνει «απότομη κορυφή»-, συνδέοντας τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία με την Ήπειρο. Αυτός ο ορεινός όγκος που μοιράζεται ανάμεσα στην Άρτα και τα Γιάννενα είναι τμήμα της Νότιας Πίνδου και έχει ως δυτικό του σύνορο τον Άραχθο –ο τελευταίος αποτελούσε κατά το παρελθόν φυσικό όριο μεταξύ ελεύθερης Ελλάδα και οθωμανικού κράτους.
Θέλοντας να προσδιορίσουμε γεωγραφικά την περιοχή των Τζουμέρκων, μπορούμε να μιλήσουμε για χωριά που είναι σκαρφαλωμένα στις πλαγιές και τις τελευταίες απολήξεις των απόκρημνων βουνών ήδη από τον 14ο αι.
Κυψέλη, Καταρράκτης, Άγναντα και Μελισσουργοί μοιάζουν με κατάλευκες αετοφωλιές που, εκτός των άλλων, υποδεικνύουν την «παρθενιά» της φύσης.
Πλούσια ελατοδάση, τα οποία απλώνονται πάνω στις πλαγίες και τις απότομες κορυφές, συνοδεύουν την ανάβασή μας προς το βορειότερο άκρο του νομού Άρτας. Ο πιο εύκολος τρόπος για να φτάσει κανείς μέχρι και το τελευταίο Τζουμερκοχώρι, τους Μελισσουργούς, είναι μέσω Βουργαρελίου.